De Odyssey Plan-oefening helpt je ontdekken welke levens er óók nog mogelijk zijn
Soms loop je vast omdat je niet weet wat je wilt.
Maar soms loop je vast omdat je denkt dat je het juiste antwoord moet vinden.
De juiste baan.
De juiste plek om te wonen.
De juiste volgende stap.
De juiste invulling van je leven.
En hoe belangrijker de keuze voelt, hoe moeilijker het wordt om hem te maken.
Want wat als je verkeerd kiest?
Precies daar vind ik de Odyssey Plan-oefening interessant.
Niet omdat hij je vertelt wat je moet doen.
Maar omdat hij een andere vraag stelt:
Wat als er niet één goed leven voor je bestaat, maar meerdere?
Drie mogelijke levens
De oefening komt uit Stanford’s Life Design Lab en is verrassend eenvoudig.
Je beschrijft drie totaal verschillende versies van je leven, ongeveer vijf jaar vanaf nu.
Leven 1: je huidige pad
Stel dat je doorgaat zoals je nu bezig bent.
Hoe ziet je leven er over vijf jaar uit?
Waar woon je?
Wat doe je voor werk?
Hoe ziet een gewone dinsdag eruit?
Met wie breng je je tijd door?
Waar krijg je energie van?
En misschien nog belangrijker:
Hoe voelt dat leven?
Niet alleen op papier.
Maar als je jezelf erin probeert voor te stellen.
Leven 2: een compleet andere richting
Nu gooi je het roer om.
Niet een kleine aanpassing van leven 1.
Echt iets anders.
Misschien dat idee waar je al jaren af en toe aan denkt.
Die andere carrière.
Een ander land.
Een eenvoudiger leven.
Meer reizen.
Iets waarvoor je jezelf tot nu toe altijd hebt verteld dat het niet praktisch, verstandig of realistisch is.
Schrijf het niet als fantasie.
Schrijf alsof het al bestaat.
Leven 3: als niets je tegenhield
En dan wordt het interessant.
Wat zou je doen als geld, verwachtingen en het oordeel van anderen even geen rol speelden?
Niet:
Wat zou verstandig zijn?
Maar:
Hoe zou ik werkelijk mijn dagen willen besteden?
Dat betekent niet dat je dat leven morgen moet uitvoeren.
Het gaat erom te ontdekken wat er verschijnt wanneer je de gebruikelijke beperkingen tijdelijk weghaalt.
Juist dat leven kan verrassend veel vertellen over wat je belangrijk vindt.
Het gaat niet om kiezen
Dit is voor mij misschien wel het belangrijkste onderdeel van de oefening.
Je hoeft na afloop niet te zeggen:
“Leven 2 is het. Dat ga ik doen.”
Dat is bijna weer dezelfde valkuil.
Opnieuw zoeken naar het juiste antwoord.
Veel interessanter is om naar de drie levens te kijken en patronen te zoeken.
Wat komt steeds terug?
Vrijheid?
Mensen?
Natuur?
Creativiteit?
Rust?
Avontuur?
Betekenis?
Autonomie?
Misschien zien de drie levens er totaal verschillend uit, maar bevatten ze allemaal hetzelfde verlangen.
En dát is interessante informatie.
We beperken onszelf sneller dan we denken
Wanneer we normaal nadenken over onze toekomst, doen we dat bijna altijd vanuit ons huidige leven.
We nemen onze baan mee.
Ons inkomen.
Onze leeftijd.
Onze verplichtingen.
Onze overtuigingen over wat wel en niet realistisch is.
Voor je het weet, probeer je geen nieuw leven te bedenken.
Je probeert alleen je huidige leven iets te verbeteren.
Daarom werkt het bedenken van meerdere levens zo goed.
Het dwingt je buiten het bestaande verhaal.
Niet:
“Hoe maak ik dit leven beter?”
Maar:
“Wat zou er nog meer mogelijk zijn?”
Dat is een heel andere vraag.
Schrijf een gewone dinsdag
Ik zou de oefening nog iets concreter maken.
Beschrijf niet alleen:
“Ik woon in Spanje en werk vier dagen per week.”
Dat klinkt aantrekkelijk, maar zegt nog weinig.
Beschrijf een dag.
Je wordt wakker.
Hoe laat?
Waar?
Wat doe je als eerste?
Werk je die ochtend?
Met wie eet je?
Wat doe je ’s middags?
Wanneer voel je energie?
Waar verheug je je op?
Waar maak je je nog druk over?
En hoe voel je je wanneer je ’s avonds naar bed gaat?
Een leven bestaat uiteindelijk niet uit mooie slogans.
Het bestaat vooral uit gewone dinsdagen.
Dus als je wilt weten of een toekomst bij je past, probeer dan vooral te ontdekken of je die dinsdag zou willen leven.
Niet alles hoeft realistisch te zijn
Tijdens de oefening zou ik één regel hanteren:
Ga niet te snel rekenen.
We zijn bijzonder goed in het afschieten van onze eigen ideeën.
Dat kan financieel niet.
Daar ben ik te oud voor.
Wat zullen anderen daarvan vinden?
Daar kun je toch geen geld mee verdienen?
Misschien klopt dat allemaal.
Maar dat komt later.
Eerst wil je weten wat je zou willen als je jezelf niet meteen onderbreekt.
Realiteit is belangrijk.
Maar als je haar te vroeg uitnodigt, krijgt verbeelding nauwelijks een kans.
Misschien hoef je niet opnieuw te beginnen
Het mooie is dat je na deze oefening misschien helemaal niet je hele leven hoeft om te gooien.
Stel dat in alle drie je levens buiten zijn belangrijk blijkt.
Dan hoef je misschien niet naar Portugal te verhuizen.
Misschien moet je gewoon vaker naar buiten.
Komt autonomie telkens terug?
Dan ligt de oplossing misschien niet in een andere carrière, maar in anders werken.
Komt reizen steeds terug?
Dan hoef je niet permanent rond te trekken.
Misschien moet reizen alleen een grotere plek krijgen in het leven dat je al hebt.
Je andere mogelijke levens kunnen dus iets leren aan het leven dat je vandaag leidt.
Ontwerp in plaats van beslis
Misschien spreekt dat me wel het meest aan aan deze oefening.
Je hoeft je leven niet in één keer te beslissen.
Je kunt het ontwerpen.
Een mogelijkheid bedenken.
Erop reageren.
Iets proberen.
Aanpassen.
Opnieuw kijken.
Dat haalt veel druk van keuzes af.
Want misschien bestaat er helemaal geen perfecte route.
Misschien zijn er verschillende levens waarin jij gelukkig zou kunnen zijn.
De vraag is dan niet langer:
“Wat is het juiste leven?”
Maar:
“Welke elementen uit mijn mogelijke levens wil ik nu al meer ruimte geven?”
En ineens hoeft de toekomst niet meer opgelost te worden.
Je hoeft alleen nieuwsgierig genoeg te zijn om haar in meerdere versies te durven bekijken.